Міндетті сәйкестікті растау — өнімнің техникалық регламенттердің белгіленген талаптарына сәйкес екенін құжатпен растайтын рәсім. Ол сертификаттау немесе сәйкестікті декларациялау нысанында жүргізіледі және өнім қауіпсіздігін, адамдардың өмірі мен денсаулығын, мүлік пен қоршаған ортаны қорғауға бағытталған.

Егер өнім міндетті сәйкестікті растауға жатса, техникалық регламентте өзгеше көзделмесе, бұл рәсім оны айналымға шығарғанға дейін орындалуы тиіс. Талаптар отандық өнімге де, импортталатын тауарларға да қолданылады.

Сертификат немесе декларация қажет екенін қалай анықтауға болады

Сәйкестікті растау қажеттілігі өнімнің түріне, мақсатына және техникалық сипаттамаларына байланысты. Қазақстанда Еуразиялық экономикалық одақтың, соның ішінде қолданыстағы Кеден одағының техникалық регламенттері және заңнамада көзделген жағдайларда ұлттық талаптар қолданылады.

Құжаттарды ресімдеу алдында мыналарды анықтау керек:

• өнімге қандай техникалық регламенттер қолданылады;
• міндетті сәйкестікті растау қажет пе;
• қандай құжат — сертификат немесе декларация — ресімделуі тиіс;
• сериялық өндіріске, партияға немесе жеке бұйымға қандай схема қолданылады;
• қандай құжаттар, сынақтар мен тексерулер қажет.

Ол үшін өнімді сәйкестендіру жүргізіледі. Маман өнімнің сипаттамасын, мақсатын, құрамын не конструкциясын, техникалық көрсеткіштері мен құжаттарын зерделейді. ЕАЭО СЭҚ ТН коды да ескеріледі, бірақ талаптарды анықтау үшін тек код немесе тауар атауы әрдайым жеткілікті бола бермейді.

Қарау нәтижелері мына құжат түрінде ресімделуі мүмкін: өнімді сәйкестендіру актісі. Құжатта өнім туралы мәліметтер және қаралған талаптардың қолданылуына қатысты қорытындылар көрсетіледі.

Сәйкестендіру актісі келесі әрекеттерді анықтауға көмектеседі, бірақ міндетті болған жағдайда сертификатты немесе декларацияны алмастырмайды.

Сертификаттау мен декларациялаудың айырмашылығы

Сертификаттау кезінде өнімнің сәйкестігін аккредиттелген сәйкестікті растау органы растайды. Ол құжаттарды қарайды, схемада көзделген рәсімдерді ұйымдастырады және нәтижелерін бағалайды. Оң нәтиже болғанда сәйкестік сертификаты беріледі.

Декларациялау кезінде өтініш беруші дәлелдемелер негізінде сәйкестік декларациясын қабылдап, мәліметтердің дұрыстығы мен өнімнің белгіленген талаптарға сәйкестігі үшін жауап береді. Схемаға қарай өтініш берушінің өз дәлелдемелері және/немесе аккредиттелген зертхана сынақтарының нәтижелері қолданылады.

Декларациялау да өнім сәйкестігінің құжаттық негіздемесін талап етеді. Ол тек өтініш толтырумен шектелмейді.

Сәйкестікті растау нысаны мен схемасы қолданылатын техникалық регламентпен анықталады. Тек сол регламентте көзделген нұсқалардан таңдауға болады.

Сәйкестікті растау қалай өтеді

1. Өтінім беру

Өтініш беруші өнім, өндіруші және жоспарланған жеткізілімдер туралы мәліметтер береді. Бұл кезеңде сериялық өндіріс, жеке партия немесе бір бұйым көзделгенін көрсету қажет.

2. Өнімді сәйкестендіру және талаптарды анықтау

Маман техникалық құжаттарды қарайды, өнімнің мақсаты мен сипаттамаларын нақтылайды, қолданылатын техникалық регламенттерді және сәйкестікті растау тәртібін анықтайды.

Ресімделетін сәйкестендіру актісінде қарау нәтижелері көрсетіледі. Міндетті сертификаттау немесе декларациялау қажет болмаса, тиісті қорытынды нақты өнім мен қаралған талаптарға қатысты болуы тиіс.

3. Құжаттарды дайындау және қажетті тексерулер

Құжаттар жиынтығы қалыптастырылады. Регламент талаптары мен таңдалған схемаға қарай үлгілер іріктеледі, сынақтар, өндіріс жағдайын талдау немесе өзге көзделген рәсімдер жүргізіледі.

Жұмыс көлемі нақты өнім үшін анықталады.

4. Нәтижелерді бағалау және құжатты ресімдеу

Қажетті рәсімдер аяқталған соң алынған сәйкестік дәлелдемелері бағаланады.

Сертификаттау кезінде сәйкестікті растау органы сертификат беру туралы шешім қабылдайды. Декларациялау кезінде өтініш беруші жинақталған дәлелдемелер негізінде декларацияны қабылдайды. Құжат белгіленген тәртіппен тіркеледі.

5. Құжат ресімделгеннен кейін талаптарды сақтау

Құжаттың қолданылу мерзімі ішінде өнімнің белгіленген талаптарға сәйкестігі қамтамасыз етілуі тиіс. Егер схема сертификатталған өнімді мерзімді бағалауды көздесе, инспекциялық бақылау жүргізіледі.

Конструкция, өнім құрамы немесе өндіріс технологиясының өзгеруі қосымша бағалауды және бұрын ресімделген құжаттарды қайта қарауды талап етуі мүмкін.

Қандай құжаттарды дайындау керек

Өтінімді алдын ала қарау үшін мыналарды жіберу ұсынылады:

• өнім атауы, маркалары, модельдері немесе артикулдары;
• мақсатының сипаттамасы және негізгі техникалық көрсеткіштері;
• өндіруші мен өтініш беруші туралы мәліметтер;
• техникалық паспорт, пайдалану жөніндегі нұсқаулық немесе өзге қолда бар құжаттар;
• анықталған болса, ЕАЭО СЭҚ ТН коды;
• жеткізілім түрі: сериялық өндіріс, партия немесе жеке бұйым;
• партия үшін — қолда бар шарт, инвойс және тауарға ілеспе құжаттар;
• бар болса, бұрын алынған сынақ хаттамалары мен сәйкестік құжаттары.

Бұл — алғашқы жүгінуге арналған болжамды тізім. Құжаттардың түпкілікті құрамы өнімді сәйкестендіріп, қолданылатын схеманы анықтағаннан кейін нақтыланады.

Жұмыс мерзімі мен құны

Сәйкестікті растау мерзімі мен құны өтінім қаралғаннан кейін есептеледі. Оларға өнім түрі, модельдер саны, сынақ көлемі, үлгі іріктеу мен өндірісті бағалау қажеттілігі және құжаттардың толықтығы әсер етеді.

Алдын ала есептеу үшін өнім сипаттамасын және қолда бар техникалық құжаттарды жіберіңіз.

Сәйкестікті растауға өтінім беру

Өніміңізге қойылатын талаптарды және құжаттарды ресімдеу тәртібін анықтау үшін «ELESAR» ЖШС-не хабарласыңыз. Өндіруші туралы мәліметтерді, тауар сипаттамасын, оның көрсеткіштері мен жоспарланған жеткізілім түрін жіберіңіз.

Сертификат не декларация қажет екенін білмесеңіз, өнімді сәйкестендіруден бастаңыз. Құжатты ресімдеу туралы толығырақ мына бетте: «Өнімді сәйкестендіру актісі».